Yeni Yıla Hedef Koymak: Bir Liste Değil, Bir Yaşam Tasarımı
Merhabalar Bodrum festivallerinin sevgili okuyucuları; yeni yılın ilk ayı hepimizin hayatında, her zaman yeni heyecanlar ve yapacağım listeleriyle doludur. Bu listeler zaman içinde yapılabilir veya yapılamaz. Aslına bakarsanız erteleme dediğimiz duygu ve davranış biçimine kurban gider.
[Bu nedenle bende ben yeni seneye başlarken, neyi nasıl yapalım içerikli bir yazı oluşturmak istedim]
Çünkü yeni yıl yaklaşırken “Bu yıl her şey değişecek” cümlesi içimize umut serper. Sonra çoğu zaman hep aynı döngü başlar: hevesle yazılmış hedefler, birkaç hafta süren motivasyon ve ardından gündelik hayatın hızı içinde dağılan planlar…
Oysa hedef koymak; yalnızca yapılacaklar listesi hazırlamak değil, nasıl bir hayat yaşamak istediğimize dair bilinçli bir tercih yapmaktır. Belki de konu hedef ve heves değil , doğru yöntemler getirdikleriyle yaşantımızda sadece dönüşüm sağlayacak yoldur ve dönüşüm de ancak bu şekilde mümkündür.
Biliyorum bilinçaltımızda çoğu zaman hedef konusu sistemlerimizde imtihan gibi algılanmakta ve bizlerde farkında olmasak bile kaçma dürtüsü uyandırmaktadır.
Hedef Neden Konur?
Hedef, yön verir. Yönü olmayan emek, yorucu bir koşu bandına dönüşür: çok hareket ederiz ama bir yere varmayız. Hedef koyduğumuzda ise “neye evet, neye hayır diyeceğim” netleşir. Bu netlik, yalnızca zamanı değil, enerjiyi de korur. Bir hedef, bize şunu hatırlatır: “Ben bu yıl tesadüfen yaşamayacağım; seçerek yaşayacağım.”
“İstiyorum” Yetmez: Neyi, Neden İstiyoruz?
Bir hedefin sürdürülebilir olması için arkasında bir “neden” olması gerekir. Örneğin “Spor yapacağım” demek bir niyettir; ama “daha zinde olup sabahları kendime güvenle uyanmak istiyorum” dediğimizde hedef duyguyla bağ kurar. Duyguyla bağ kuran hedef, daha az pazarlık kaldırır.
Kendinize şu üç soruyu sorabilirsiniz:
– Bu hedef gerçekleşirse hayatımda en çok ne değişecek?
– Bu hedef bana hangi duyguyu kazandıracak?
– Vazgeçmek üzereyken beni tekrar ayağa kaldıracak cümle ne?
Başta da söylediğim gibi kendimizi ve bilinçaltımızı ürkütmemek gerekir.
Bu Nedenle Uygulanabilir Hedef: Büyük Hayal + Küçük Adım
Çoğumuz hedef koyarken iki uçtan birine savruluruz: Ya çok büyük hedefler yazıp altında eziliriz ya da “zaten değişmez” diyerek hiç başlamayız. En sağlıklı yöntem, büyük resmi koruyup onu küçük adımlara bölmektir.
Örnek:
– “Kitap okuyacağım” yerine: “Haftada 3 gün, 15 dakika okuyacağım.”
– “Para biriktireceğim” yerine: “Her ay gelirim gelir gelmez %10’unu ayrı hesaba aktaracağım.”
– “Daha sağlıklı olacağım” yerine: “Haftada 2 gün 30 dakika yürüyüş + akşam 22.30’da ekranı kapatacağım.”
Küçük adımın sihri şudur:
İrade tükenmeden eylem başlar. Eylem başladığında motivasyon çoğu zaman kendiliğinden gelir.
Yöntem 1: Hedefi Davranışa Çevirin
Hedefler “sonuç” gibi yazıldığında kontrolümüz azalır. Davranışa çevirdiğimizde kontrol artar. Çünkü sonuç her zaman tek başımıza bize bağlı değildir; ama davranış bağlıdır.
– Sonuç hedefi: “5 kilo vereceğim.”
– Davranış hedefi: “Haftada 4 gün evde yemek yiyeceğim + her gün 8 bin adım.”
Davranışı takip etmek daha kolaydır; başarı hissi daha erken gelir.
Yöntem 2: Takvime Yazılmayan Hedef, Dilektir
Hedefinizin ne zaman yapılacağını belirlemezseniz, hayatın içinde “uygun bir an” ararsınız; o an çoğu zaman gelmez. Bu yüzden hedefinizi takvime bağlayın.
Örnek:
– “Pazartesi/Çarşamba/Cuma 19.00 yürüyüş.”
– “Pazar 30 dakika haftalık plan.”
– “Her gün 09.00-09.20 dil çalışması.”
Burada mesele mükemmel disiplin değil; tekrar eden bir ritim kurmaktır.
Yöntem 3: Engeli Önceden Planlayın (B Planı)
Hedefler genellikle “iyi gün” planlarıdır. Oysa değişim, “zor günlerde” gerçekleşir. Bu yüzden önceden şunu düşünün: “Zor günümde minimum ne yaparsam çizgiyi korumuş olurum?”
– Yürüyüş yapamadım: “10 dakika esneme.”
– 15 dakika okuyamadım: “2 sayfa.”
– Bütçe saptı: “Bu hafta dışarıdan kahve yok.”
Bu yaklaşım, “ya hep ya hiç” tuzağını kırar. Çünkü sürdürülebilirlik, mükemmellikten daha değerlidir.
Yöntem 4: Ölç, Gözden Geçir, Kutla
Hedefleriniz için basit bir takip sistemi kurun. Bir ajandaya, telefon notuna ya da tek sayfalık bir tabloya işaret koymanız bile yeterli. Her hafta 10 dakika ayırıp şunları yazın:
– Bu hafta ne işe yaradı?
– Nerede zorlandım?
– Gelecek hafta neyi daha kolaylaştırabilirim?
Ve mutlaka küçük başarıları kutlayın. Kutlama “ödül” kadar “fark ediş”tir: “Yapabiliyorum.” Bu cümle özgüveni besler ve farkındalık yaşamınızda fark yaratacaktır
Bu Sürecin Bizi Ulaştıracağı Duygular
Hedeflerin en büyük hediyesi çoğu zaman ulaşılan sonuç değil, süreçte oluşan duygusal dönüşümdür.
– Güven ve özgüven : Kendine verdiğin sözü tutmanın özgüveni.
– Sakinlik: Hayatın içinde huzur ve bir direksiyona sahip olma hissi.
– Özgürlük: Plansızlığın değil, seçimin getirdiği yeterlilik ve bunun yarattığı güç.
– Anlam: “Ben büyüyorum, ilerliyorum” yaşama mana katma duygusu.
– Dayanıklılık: Aksasa da devam edebilme kası.
Bu duygular birikimlidir. Bir hedefi başarmak bir kapıyı açar; ardından diğerleri de daha mümkün hale gelir.
Hayatımıza Katacağı Değişiklikler
Hedeflerle birlikte yaşamın dokusu değişir:
– Zaman yönetimi “koşturmaca” olmaktan çıkar, “öncelik” olur.
– Alışkanlıklar kimliğe dönüşür: “Ben düzenli yürüyen biriyim”, “Ben bütçesini takip eden biriyim.”
– Erteleme azalır; çünkü ne yapacağınız nettir.
– Seçimler sadeleşir: Her şeye yetişmeye çalışmak yerine, size hizmet edeni seçersiniz.
– En önemlisi, yılın sonunda “ne yaşadım” sorusuna daha dolu bir cevap verirsiniz.
Yılın sonuna geldiğimizde koyduğumuz hedefleri ne kadar başarabildik onalara yenilerini ekledik mi yeniden konuşuruz ancak , ben her zaman her yıl için bir defter tutar ve neyi ne kadar başarabildim ,başaramadımsa neden başaramadım, bu yıl hala o konu üstüne hedef koymak istiyor muyum diye bakabilmek adına bunların hepsini bir arada toplarım .Sizlere de öneririm ..
Unutmayın, Hedef Bir Yarış Değil, Bir Yakınlaşmadır
Yeni yıl hedefleri, “daha iyi bir insan olma” baskısı yaratmak için değil; kendinize yaklaşmak için vardır. Kendinize ait daha iyi ve yüksek bir versiyon oluşturmak için ve hayattan kopmamak bu oyunun oyuncusu olmak adına yapılan çalışmalardır.
Küçük adımlarla başladığınız bu güzel değişim yolculuğunuzda kendinize dair büyük adımlar atacaksınız. Size inanıyorum
Sevgimdesiniz.
Bütünsel Terapi Eğitmeni/Şaman
Asuman Büyüksoy
