Prof.Dr. Selda Bülbül
Yeniköy, Bodrum

Çocuklarda cilt hastalıkları genellikle etken faktör ortadan kaldırıldığında basit yöntemler
ile tedavi edilebilen hastalıklar grubudur. Ancak bebeklerde ve çocuklarda yol açtığı
kaşıntı ve bazen çirkin görüntüsü nedeni ile ailelerin fazlaca kaygılanmasına neden
olabilmektedir. Bu hastalık grubu içinde en sık karşılaşılan sorunlar aşağıda kısaca
verilmiştir.
Atopik Egzema
Atopik egzema toplumun yaklaşık % 5 inde görülen bir rahatsızlıktır. Genellikle kırmızı,
içi su dolu deriden kabarık lezyonlar ve kaşıntı vardır. Lezyonlar daha çok yüz ile kol ve
bacakların kıvrım yerlerindedir. Döküntüye şiddetli iritasyon ve huzursuzluk eşlik eder.
Bebek lezyonları kaşıyamayacak kadar küçük olduğu için yüzünü ve başını yastığa
sürebilir. Lezyonlar sık aralıklarla tekrarlar ancak 2 – 4 yaşlarında görülme sıklığı azalır.
Atopik çocuklar kaşıntı uyarılmasına çok duyarlıdır, bazılarında soğuk bazılarında ise
sıcak ve nemli havada kaşıntı artar. Yünlü giysiler deriyi tahriş eder. Diş çıkarma da
stress faktörü olması nedeni ile tabloyu ağırlaştırabilir. Ağır atopik egzeması olan
çocuklarda ve tedaviye yanıt vermeyen çocuklarda bazen yumurta, muz, çilek ve
çikulata gibi besinlerin kısıtlanması düşünülebilir. Tedavi için rastgele ilaçların
kullanılması (özellikle steroidli preparatların sık kullanımı) cilde zarar verebilecğinden
doktora danışılmadan ilaç kullanılmamalıdır.
Seboreik Dermatit ( Başta Konak)
Atopik egzemadan farklı olarak daha çok saçlı deri, yüz, boyun, göğüs ve sırt gibi ter
bezlerinin fazla olduğu bölgelerde görülür. Çoğunlukla yaşamın ilk 3 ayında saçlı deri ve
yüzde kırmızı, pullanan lezyonlar biçiminde ortaya çıkar. Kaşıntı yoktur, ancak bir
mantar infeksiyonu lezyona eşlik ederse şiddetli kaşıntı olabilir. Bu sorunun ortadan
kaldırılması için saçlı derinin her banyodan önce zeytinyağı veya bebe yağı ile ovulup,
sık dişli bir tarakla tarandıktan sonra bebeğin banyo yaptırılması gerekir. Bebeğin
banyosunda allerji riski çok düşük olan özel sabun ve şampuanların (renk ve koku
katkısı içermeyen) kullanılması gerekir. Yüzdeki lezyonlar içinse düşük etkil topikal
steroidli bir krem kullanılması, yüzün silinerek değil, özel sabunla yıkandıktan sonra
yumuşak bir havlu ile hafifçe bastırarak kurulanması gerekir. Vücutta derinin kıvrım
yaptığı bölgelerin kuru kalmasına dikkat edilmelidir.
Yalama Egzeması
Temas dermatiti adı da verilir, ortaya çıktığı bölge neden olan etkene göre değişir.
Köpük banyosu, antiseptik bir ilaç ya da katranlı kükürtlü bir sabuna karşı oluşan
reaksiyon geniş bir alanda lezyona neden olabilir. Ancak genellikle yanaklar, boyun ile
kol ve bacakların dış yüzeyinde görülür. Dudak yalama, parmak emme nedeni ile
tükrüğe bağlı bir reaksiyon nedeni ile ağız çevresinde kızarıklık, ve çatlaklar oluşur.

Tedavide düşük etkili bir steroid preparatı ve arkasından yumuşatıcı bir krem
kullanılabilir. Çocuk alışkanlığını bıraktığında lezyon hızla geriler.
Siğil
Siğil en sık 6 – 12 yaş arası çocuklarda görülür. Siğil olgularının yarıdan fazlası iki yıl
içinde kendiliğinden düzelir. Etken bir virusdur. Vücudun her yerinde görülebilse de en
sık el ve ayak üstlerinde çıkar. Bilimsel görüş siğil tedavisi için bir şey yapılmaması ve
lezyonların kendiliğinden geçmesinin beklenmesi şeklindedir. Ancak siğilin çirkin
görüntüsü aileleri hızlı tedavi arayışına götürmektedir. Öncelikle siğil üzeri su geçirmez
ve yapışkan bir bantla kapatılır. Bant hergün değiştirilir. Eğer yeterli olmazsa siğilin üzeri
tırnak törpüsü ile kazındıktan sonra her gün % 10 – 20 lik podofilin tentürü ile boyanır. Bu
uygulama 2 – 6 hafta sürdürülür. Ilacın tahriş edici özelliğinden dolayı siğil çevresindeki
bölgeye vazelin sürülmelidir. Siğilin yakılması veya kazınması önerilen yöntemler
değildir.
Ağızda Pamukçuk
Pamukçuk bir tür mantar infeksiyonu olup, bebeklerde sıklıkla karşılaşılan bir sorundur.
Ağızda yanak içlerinde noktalar şeklinde veya dil üzerini kaplamış beyaz tabaka şeklinde
görülebilir. Daha çok mama ile beslenen bebeklerde ağızda kalan mama artıkları neden
olur. Anne sütü ile beslenen bebeklerde nadiren görülür. Ağrılıdır, bu nedenle bebeğin
beslenmesi bozulabilir. Önlenmesi için her beslemeden sonra bebeğin ağzının bir iki
kaşık kaynatılıp soğutulmuş su ile çalkalanması önerilebilir. Eğer oluştu ise önce temiz
bir gazlı bezi parmağınıza dolayarak tüm lezyonları kaldırıp temizleyiniz, daha sonra bir
çay bardağı kaynatılıp soğutulmuş su içine bir tatlı kaşığı karbonat karıştırıp, başka bir
gazlı bez ile ağız içini tamamen siliniz.
Bunların dışında bir de yenidoğan bebeklerde sıklıkla yüz ve gövdede beyaz renkte
minik döküntüler görülebilir. Bunlar genellikle sıcağa bağlı önemsiz döküntülerdir. Bazen
içleri sıkıldığında peynir gibi bir maddenin çıktığı görülür, bu durumda her bir lezyon
sıkılıp üzerine Sulandırılmış mersol iyot solüsyonu sürülebilir. Kendiliğinden de
düzelebileceğinden herhangi bir müdaheleye gerek olmayabilirde.

Egzemanın önlenmesi için alınabilecek tedbirler:
1) Bebeğin giysilerini temizlemek için deterjan, beyazlatıcı gibi tahriş edici ürünler
kullanamayınız, koku ve renk verici katkı maddeleri içermeyen beyaz sabunu tercih
ediniz,
2) Bebeğinizin bakımı ve temizliği için allerjik yönden test edilmiş, en az oranda renk ve
koku katkısı içeren ürünleri tercih ediniz,
3) Konak oluşmasını önlemek için her banyodan sonra bebeğin tüm vücudunu olduğu
gibi saçlı derisini de bebe yağı veya badem yağı ile yağlayınız.
4) Deriyle doğrudan temas edebilecek yünlü, ipekli veya naylon giysiler giydirmeyiniz, iç
çamaşırı olarak her zaman pamuklu olanları tercih ediniz,
5) Bebeğin kıvrım yerlerini sıklıkla kontrol ederek, kuru kalmalarını sağlayınız,

6) Allerjik bünyeli bebeğe/çocuğa eğer allerjiyi aktive ediyorsa muz, çilek ve narenciye
türü asitli meyveler vermeyiniz,
7) Terlemeye yol açan aşırı fiziksel aktiviteden kaçınmasını sağlayınız,
8) El tırnakları kısa kesip, temiz tutunuz, böylece kaşıntı sırasında cildin tahrişini ve
ikincil infeksiyonları önlenmiş olursunuz,
9) Evler tozların ve toz içinde yaşayan akarların temizlenmesi için sık sık elektrik
süpürgesi ile temizleyiniz.